Vizyon 2050 Süreci

 

İstanbul, Türkiye’nin en büyük kenti ve dünyanın sayılı metropollerinden biridir. Pek çok güçlü yönü ve özgünlüğünün yanı sıra hem yerel hem de küresel sorunlarla karşı karşıyadır. Ancak İstanbul’un sorunları, plansız gelişme ve İstanbulluların gerçek ihtiyaçlarının önceliklendirilmemesi nedeniyle kronikleşmiştir. Ayrıca, İstanbul’da geçerli üst ölçekli plan kararlarına uygun olmayan, farklı kurumlarca yapılan büyük ölçekli projeler ve sayısı giderek artan dönüşüm projeleri, İstanbul’un plan bütünlüğünü de bozmaktadır. Bu sorunların çözümünün 5-10 yıllık dönemlerde yatırımların planlanmasıyla çözülemeyeceği açıktır. Bununla birlikte İstanbul’un küresel sistemde güçlü ve stratejik bir aktör olarak öne çıkması da kısa dönemli imaj ve tanıtım çalışmalarıyla mümkün değildir. İstanbul’un yerele özgü potansiyeli ve tarihsel birikimi üzerinde yükselen küresel rolünün uzun erimli tanımlanması ve tüm kaynakların bu önceliklerle yönlendirilmesi gereklidir.

İstanbul, her kent gibi belirli grupların öncelikleriyle ve masa başında yapılacak bir çalışmayla planlanamaz. Ortak sorunlara birlikte çözüm üretme fırsatı, tüm İstanbullulara iyi yaşam sağlayan bir geleceği planlamak için ihtiyaç duyulan fikri zenginlik ve bilimsel zemin İstanbul’da mevcuttur.

“Nasıl bir İstanbul istiyoruz? İstanbul’un geleceğini birlikte nasıl planlayabiliriz?” sorularına bir vizyon ve strateji çalışmasıyla yanıt vermek için Vizyon 2050 Ofisi, Şubat 2020’de İstanbul Planlama Ajansı bileşeni olarak kurulmuştur. 

Vizyon 2050 Ofisi tarafından İstanbulluların fikirleri bir araya getirilerek hazırlanan ve verilerle desteklenen İstanbul Vizyon 2050 Strateji Belgesi, 16 milyon İstanbulluya ait bir gelecek tasarısıdır. İstanbul’un ihtiyaç duyduğu, bu uzun erimli ve stratejik bakışı sağlayacak ilk plan çalışmasıdır.

Birlikte üretmenin gücüne inanan ve bilimsel yöntemlerle planlanmış bir katılım süreciyle biçimlenen İstanbul Vizyon 2050 Strateji Belgesi, İstanbulluların yaşamının iyileştirilmesini önceleyen ve kırılgan gruplara pozitif ayrımcılık yapan bir paradigmayla hazırlanmıştır. Başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) olmak üzere, İstanbul için çalışan tüm kurum ve kişiler için bir rehber niteliğinde olan belge, kentin uzun erimli ve çok boyutlu kalkınma dinamiklerine bütünleşik bakan stratejik bir yaklaşımla son hâline getirilmiştir.

İstanbul’la ilgili stratejiler, başta Türkiye ve yakın bölgesi olmak üzere, tüm dünyayı etkileyecek niteliktedir. İstanbul Vizyon 2050 Strateji Belgesi bu nedenle, yerelden hareketle, öncelikle tüm ülkeye ve dünyaya bir değişim çağrısı, aynı zamanda da tüm bu ölçeklerdeki sorunlara bir çözüm olma çabasıdır. 

İstanbul Vizyon 2050 Strateji Belgesi, İstanbullularca belirlenen İstanbul’un 2050 yılı vizyonunu ve temel politikalarını hayata geçirmek üzere, 7 tema altında toplam 38 amaç ve bu amaçların yol haritasını ortaya koyan 246 hedef tanımlamaktadır. Söz konusu amaç ve hedefler konuyla ilgili analiz ve verilere dayandırılarak açıklanmaktadır. 

İstanbullu olmak, tüm kentliler için eşit, adil ve özgür yaşam hayalinin gerçekleşmesi; kentsel olanaklardan yaralanmanın ve kültürel izler bırakmanın mümkün olması anlamına gelir. 

Bu belge, tüm İstanbullular içindir!

İstanbul 2050 Vizyonu Tema ve Amaçları

2050 yılında İstanbul’un, “Hayatın tüm çeşitliliği ile canlı ve özgür olduğu, herkesin iyi yaşadığı bir dünya şehri” olma vizyonuna ulaşmak için kentin gelişimi ve kalkınması ile ilişkili 7 tema altında toplam 38 adet amaç belirlenmiştir. Amaçlar altında belirlenen çok sayıda hedef ise, söz konusu amaçların nasıl hayata geçirileceğini tanımlamaktadır. Tema ve amaçlar özet olarak tabloda verilmiştir.

TEMAAMAÇ

Çevreyi Koruyan ve Değişen İklime Uyumlu Kent

Doğal Değerleri Korumak, İyileştirmek ve Onarmak 
Çevre Kirliliğini ve Sera Gazı Emisyonlarını Azaltmak
Kentin İklim Değişikliğine Uyum Kapasitesini ve Yurttaşların İklim Krizi Mücadelesine Katılımını Artırmak 
İklim Adaletini Sağlamak

Etkin ve Kapsayıcı Hareketlilik

Bütünleşik Ulaşım Sistemleriyle Erişilebilir ve Konforlu Yolculuk Sağlamak
Yaya ve Bisikletli Ulaşımı Kent Genelinde Bir Ulaşım Türü Olarak Yaygınlaştırmak
Trafik Güvenliğini Sağlamak
Ulaşım Sistemlerinde Kapsayıcılığı Sağlamak
Küresel ve Bölgesel Bağlantıları Güçlü, Çevreyle Uyumlu İnsan ve Yük Hareketliliğini Sağlamak

Bütünleşik ve Akıllı Altyapı Sistemleri

Yenilikçi Teknolojilerle Altyapı Sistemlerinde Koordinasyon ve Verimliliği Artırmak
Enerji Üretimi ve Tüketiminde Yenilenebilir Enerjinin Payını Artırmak
Sürdürülebilir Su Sistemlerini Geliştirerek Dışa Bağımlılığı Azaltmak
Etkin Atık Yönetimiyle Kentin Atık Miktarını Azaltmak
Afetlere Hazırlıklı ve Güvenli Kentsel Altyapı Sistemlerini Geliştirmek
Bilgi ve İletişim Altyapısının Kapsayıcılığını Artırmak, Güvenli ve Güvenilir Açık Veri Sunmak

İyi Yaşam Sağlayan Canlı ve Duyarlı Mekânlar

Kentin Biyo-Kültürel Alanlara Yayılmasını Engellemek, Nitelikli Kentsel Yapılı Çevre Oluşturmak
Yaşam Kalitesini Yükseltmek Üzere Kentsel Mekânın Dengeli Gelişimini Sağlamak
Canlı Kentsel Yaşamı Destekleyen Dinamik Kamusal Mekânları Geliştirmek
Kültürel Mirası Korumak, Yaratıcı ve Yenilikçi Yaklaşımlarla Kentsel Yaşamla Bağını Güçlendirmek

Dönüştüren ve Dayanıklı Ekonomi

Üretimi Bilgi, Teknoloji ve İnovasyon Ağırlıklı Olarak Dönüştürmek
İstanbul'u Yenilikçi ve Yaratıcı Girişimler İçin Çekim Merkezi Haline Getirmek
Ekonomik Çeşitliliği ve Sektörler Arası Etkileşimi Geliştirmek
Yeşil Dönüşümü Sağlamak
İşgücünün Dönüşüm Süreçlerine Adaptasyonunu ve İstihdamın Kapsayıcılığını Artırmak

Herkes İçin Erişilebilir ve Adil Kentsel Olanaklar

İstanbulluların Aktif Katılımıyla Kenti Sanat ve Kültür Alanında Odak Haline Getirmek
Sağlıklı Yaşam Koşullarını Geliştirmek ve Nitelikli Sağlık Hizmetlerine Erişim Sağlamak
Her Yaştan Bireyin Potansiyelini Ortaya Çıkaracak Becerileri Kazanacağı Eğitim Hizmetlerine Erişimini Sağlamak
İstanbulluların Konforlu ve Ödenebilir Konuta Erişimini Sağlamak
Her Koşulda Sağlıklı Gıdaya Erişimi Sağlamak
Uluslararası Standartlarda Spor Altyapısını Geliştirmek, Sporun Yaşam Biçimi Olarak Benimsenmesini Sağlamak

Eşit ve Özgür Toplum

Bütün Toplumsal ve Kültürel Grupların Özgünlükleriyle Birlikte Yaşayabilmesine İmkân Sağlamak
Ayrımcılıkla Etkin ve Sürekli Mücadele Etmek
Bireysel Özgürlükleri ve Farklılıkları Güvence Altına Almak
Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini Hayatın Her Alanında ve Her Düzeyde Sağlamak
Yaşlanan Nüfusun Bağımsız Yaşayabilmesini, Kentsel Yaşama Aktif Katılabilmesini Sağlamak
Gelir Adaletsizliğini Önlemek ve Tüm Biçimleriyle Yoksulluğu Azaltmak
Gençlerin Karar Süreçlerine Katılımını Artırmak ve Potansiyelini Gerçekleştirebileceği Becerileri Kazandırmak
Sivil Alanı ve Toplumsal Dayanışmayı Güçlendirmek